را كه در كتب سته آمده است حذف نمايم و آنها را كه در تهذيب الكمال نيامده‌اند بيفزايم . آن را به ترتيب نام راوى مرتب كرده است . اين كتاب در شش جلد در حيدر آباد 1329 - 1331 ه . سربى به قطع وزيرى چاپ شد و جمعا شامل 14342 راوى مى باشد . 70 - مجازات الآثار النبوية ، للشريف الرضى [ بغداد 1328 ه . ق ] : در پنج مورد از اين كتاب در كتاب « نهج البلاغه » ياد كرده است و تصريح كرده است كه نهج البلاغه تأليف وى است و ما در مقدمهء كتاب در بررسى صحت انتساب نهج البلاغه به اين مطلب اشاره كرديم . در اين كتاب بيش از سيصد و شصت حديث نبوى مشتمل بر مجازات و استعارات و كنايات دقيق مى باشد . اين كتاب براى نخستين بار در بغداد چاپ شد در حدود 1328 ه . 1915 م . در 287 صفحه ، قطع رقعى ، سربى ، و مجددا در سال 1356 ه . - 1937 م در مصر سربى ، رقعى ، 240 صفحه تجديد طبع گرديد . سيد بر خلاف مفسران غريب الحديث امثال : ابو عبيدة ، اصمعى ، ابن قتيبة ، ابن الانبارى و غيره به غريب حديث نپرداخته است بلكه جنبهء بيانى بر او غالب است همان گونه كه در « مجازات القرآن » كرده است . و ظاهرا تأليف مجازات القرآن بر مجازات الآثار النبويه مقدم بوده است . شريف رضى علت اين كتاب را در مقدمهء همين اثر چنين بيان مىكند : پس از تأليف كتاب « تلخيص البيان عن مجازات القرآن » كه در آن پيرامون مجازات قرآن گفتگو كردم در صدد بر آمدم تا تأليفى براى توضيح مجازات و استعارات بديع و اسرار لغوى كلمات پيامبر اكرم بنگارم . . . ( انتهى ) سبك نگارش اين كتاب همانند سبك كتاب « مجازات القرآن » اختصار و ايجاز را رعايت كرده است . 71 - المجتنى فى الحكم و نوادر الآداب ، لابن دريد [ حيدرآباد 1342 ه . ق ] سربى ، وزيرى ، در 100 صفحه . تأليف ابو بكر محمد معروف به ابن دريد ( ولادت 223 ه . ق - فوت 321 ه . ق ) شاعر عرب لغوى و نحوى ، در بصره پرورش يافت ، آن گاه به فارس آمد و كتاب معتبر « الجمهرة » در لغت را براى شاه ابن ميكال و پسرش تأليف كرد و پس از عزل آن دو به بغداد بازگشت . كتاب المجتنى براى نخستين بار در هند چاپ شد . 72 - المحاسن ( المحاسن و الآداب ) للبرقى ( خطى رامپور ) : للشيخ ابى جعفر احمد بن محمد بن خالد البرقى . از بزرگان محدثين بنام در ميان اماميه است كه قاضى نور اللّه شوشترى كتاب « المحاسن » او را پنجمين منابع حديث نزد شيعه شمرده است ( 1 ) . و اين كتاب مورد اعتماد كلينى ، صدوق و شيخ طوسى بوده است و به جلالت و وثوق وى اكثر مؤلفين كتب رجال تصريح كرده‌اند و از رجال حضرت جواد و حضرت هادى عليهما السلام مى باشد و از پدر خود و ديگر بزرگان اهل حديث هم روايت مىكند و مورخان در حدود بيست و دو اثر از آثار او را ذكر كرده‌اند كه معروفترين آنها كتاب محاسن اوست و در السنه به محاسن برقى شهرت يافته است . گفته شده است كه اين كتاب شامل بيش از يك صد باب از ابواب فقه و حكمت و آداب و علل

--> ( 1 ) كتب اربعه : كافى ، من لا يحضره الفقه و تهذيب استبصار اصول حديث شيعه است ولى قاضى نور اللهّ آنها را شش كتاب شمرده و اين كتاب و كتاب « قرب الاسناد » را بر آن افزوده است .